بازگشت کشورها از جمله
کانادا،
یکی بعد از دیگری به خدمت سربازی که حتی در ظاهر اختیاری معرفی
میگردند ناقوسها را بصدا در آوردهاند، البته برای گوش مسئولی
که شنیدن را وظیفه میداند.
این یکی از تغییرات قابل مشاهده در کنار بحرانآفرینیهای دیگر
دونالد ترامپ میباشد که در ابتدا این احتمال را تداعی میکرد
که آمریکا قصد دارد در کنار تعرفهها به افزایش درآمد خود با
فروش تسلیحات وتجهیزات نظامی بپردازد.
پیوستن
کانادا به عنوان یکی از ایالات آمریکا و یا تسخیر نظامی
گرینلند، شرکت در
حمله نظامی
به تاسیسات هستهای ایران و
تهدیدات نظامی علیه ونزوئلا در کنار تهاجم نظامی روسیه علیه
اوکراین و حملات نظامی اسرائیل به کشورهای مجاور از جمله
ایران، همگی از تغییر و تحولاتی جهانی میگویند که به گونهای
جنگهای احتمالی که شاید از حد احتمال گذشته باشند در آینده را
گوشزد میکنند.
آنچه مد نظر این نوشتار و گقتار است، اشاره به عدم شفافیت و
زیر پا گذاشتن اصول و ارزشهای دموکراتیک دولتها با شهروندان
خود است حتی در موردی که به هیچ عنوان قابل دفاع و مردم پذیر
نیست.
روزی یکدقیقه با دموکراسی – هفده نوزدهم – سربازی اجباری
دوشنبه
–
موج تازه «خدمت داوطلبانه
بازگشت خدمت سربازی اجباری در بسیاری کشورها چه بسا این پیام
را برای ما دارد که دیر و یا زود طبلهای جنگ به صدا در خواهند
آمد. اما اینبار با یک تغییر ظریف؛ برخی دولتها برنامههای
جدید را «داوطلبانه» معرفی میکنند، حتی وقتی جوانان باید به
اجبار ثبتنام کنند، مورد ارزیابی و یا عملاً تحت فشار قرار
بگیرند. از اروپا تا خاورمیانه، کشورها در حال بازطراحی شیوه
جذب نیرو هستند، آن هم در دوران تنشهای فزاینده جهانی. اهمیت
این موضوع در این است که واژهها فقط کلمات نیستند؛ واژههایی
که دولتها انتخاب میکنند، نگاه مردم، میزان شفافیت و قدرت
نظارتی شهروندان را شکل میدهد.
سه
شنبه -
وقتی «اجباری» تبدیل به «ترکیبی» میشود
بسیاری کشورها به سمت مدلهای «ترکیبی» حرکت کردهاند. به این
معنی که خدمت نظامی هنوز روی کاغذ اجباری است، اما فقط بخشی از
جوانان واقعاً فراخوانده میشوند و بقیه تشویق میشوند که
«داوطلب» شوند. سوئد نمونه خوبی است؛ همه باید در ارزیابی شرکت
کنند، اما فقط عدهای انتخاب میشوند، و این در ظاهر اختیاری
به نظر میاید. آلمان نیز به سمت مدلی مشابه میرود. این روشها
به دولتها انعطاف میدهند بدون اینکه هزینه سیاسی بازگرداندن
سربازی کامل را پرداخت کنند. اما سؤال مهم برای شهروندان این
است: آیا این شفافیت کافی و افکار عمومی در جریان تغییرات
واقعی قرار دارند؟ مهمتر از همه اینکه آیا هنوز فرصت داریم که
با زیر فشارقرار دادن دولتها، آنها را مجبور سازیم که در روش
خود تغییر بوجود آورند؟
چهارشنبه – چرا
کشورها دوباره به خدمت سربازی روی میآورند؟
چرا امروز بسیاری
از
کشورها دوباره به سربازی اجباری روی آوردهاند؟ پاسخ این سئوال
را میبایست در سیاست جهانی، افزایش جمعیت، مهاجرتهای انبوه،
افزایش شکاف میان غنی و فقیر و ترس نهفته بجوییم. با افزایش
تنشها و نیازهای دفاعی، ارتشها نمیتوانند فقط به نیروهای
حرفهای اکتفا کنند. بازگرداندن سربازی با معرفی آن بهعنوان
«خدمت داوطلبانه»، به دولتها امکان میدهد سریعتر نیروی
انسانی لازم را تامین کنند. اما نگرانی دموکراتیک اینجاست که
تصمیماتی که در دوران بحران گرفته میشوند، ممکن است برای
نسلها ماندگار شوند. گسترش قدرت دولت بر شهروندان معمولاً
مسیر یکطرفه است. آیا واقعن این اقدامات ضروریاند؟ آیا
راهحالهای دیگری وجود دارند؟ آیا با مردم مشورت میشود؟ و
آیا دولتها تصویر واقعی را ارائه میکنند؟
پنجشنبه -
زبان سیاست: چرا واژهها مهماند؟
در یک دموکراسی، زبان، میزان پاسخگویی را تعیین میکند. وقتی
دولت چیزی را «داوطلبانه» مینامد، حتی اگر مشارکت ساختاری و
یا همراه با فشار باشد، با مقاومت عمومی کمتری مواجه میشود.
عباراتی مانند «خدمت ملی»، «وظیفه مدنی» یا «آموزش آمادگی»
میتوانند ماهیت واقعی را پنهان کنند؛ در صورتیک در واقع
سربازی اجباری در میان است. بحث بر سر مخالفت با خدمت نظامی
نیست؛ بسیاری با افتخار داوطلبانه خدمت میکنند. مسئله شفافیت
است. دموکراسی بر رضایت آگاهانه بناست، نه اجبار پنهان. وقتی
سیاستها و سیاستمداران با نامگذاری انحرافی از بحث عمومی
دور میشوند، صدای مردم کمرنگ میشود. توجه به واژگان سیاسی
خردهگیری نیست؛ دفاع از شفافیت و صداقتی است که دموکراسی بر
آن بنا شده.
جمعه -
این تغییرات چه معنایی برای شهروندان دارد؟
این روند جهانی چه پیامی برای شهروندان دموکراتیک دارد؟ نخست
اینکه خدمت سربازی، چه بصورت آشکار، اجباری باشد و چه با عنوان
داوطلبانه ارائه شود، قدرت عظیمی به دولت میدهد؛ قدرتی که
باید توجیهپذیر، قابل بحث و مادام بازنگری شود.
دوم اینکه باید بر شفافیت پافشاری کرد: اگر چیزی اجباری است،
باید همانگونه نامیده شود؛ اگر داوطلبانه است، باید واقعاً
انتخاب آزاد وجود داشته باشد. سوم اینکه این تحولات یادآوری
میکنند دموکراسی فقط رأی دادن نیست؛ هوشیاری مداوم درباره
تغییر سیاستهاست. با پرسش از نحوه ارائه خدمت نظامی، ما فرهنگ
پاسخگویی را تقویت میکنیم.
مهمتر از آنچه در این سری گفتگوها به آن پرداختیم، خود احتمال
جنگ است که به نظر میاید از حد احتمال گذشته است.
شنبه - شنبههای باغ ایرانی
ممکن است آرمانخواه به نظر آید ولی من سخت باور دارم که جهان
با یک رعد و برق میتواند تغییر پیدا کند که خواهد کرد. کافیست
که هر فرد همانی گردد که انتظارش را از دیگران دارد. اگر من
امکاناتش را داشتم از همین امروز تلاش میکردم که در بوجود آمدن
آن رعد و برق فعالیت کنم.
در عرفان به اثبات رسیده است که فرزانگی و یا روشن ضمیری
تدریجی نیست، بلکه لحظهایست. و آن چیزی نیست، غیر از تحولی در
آگاهی که در رابطه با وضعیت روحی و روانی ما میباشد.
بعد از گردهمایها در بنیاد پریا قصد داشتم که هر هفته در یکی
از دو فوردکورت نورت یورک و یا سنترپوینتمال حضور پیدا کنم و
با ایرانیان زیادی که در این دو محل، هر روز و هر هفته جمع
میشوند گفتگو کنم. و از این طریق اهداف خود که بیشتر در روند
ایجاد محیط و شرایط برای ملاقات، گفتگوهای حضوری، پیرامون
موضوعات اجتماعی، بخصوص دموکراسی و مشارکت است را دنبال کنم.
من این افراد که بسیاری از آنها سالمند به حساب نمیآیند را
مانند انرژیهای طبیعی مثل باد و خورشید میدانم که متاسفانه در
نبود سازمندهیهای لازم در کامیونیتی به هدر میروند.
باغ ایرانی فرصت طلایی بود که نمیتوانستم از کنارش بگذرم. حضور
در فضای آزاد عمومی، حال و احوال خودش را دارد که با
گردهمایها در فضای بسته بسیار متقاوت است. در چنین فضایی به
نظر نمیاید که منتظر کسی هستیم که اگر نیامد باعث دلسردی گردد.
بخصوص برای من که دو ساعت حضور هفتگیام در این محل برای تهیه
ویدیو هایم کافی نیست. با افزودن نواختن موزیک من مثال موش تو
سوراخ نمیرفت را تداعی کردهام.
به دلیل معذورات و محدویتهای زمانی، بعضی از شنبه ها من زودتر
از ساعت ۱۲ در محل حاضر خواهم شد تا زودتر به قرارهای بعدیام
برسم. ولی تلاش خواهم کرد که همیشه راس ساعت ۱۲ در محل حضور
داشته باشم. |
در ظاهر اختیاری
یکی دیگر از بحران آفرینیهای دونالد ترامپ
عدم شفافیت مد نظر است
به صدا در آمدن طبلهای جنگ
آیا این حد شفافیت کافیست؟
از دست دادن حقوق شهروندی
زبان میزان پاسخگویی را تعیین میکند
افزاش قدرت دولتها و نزول حقوق شهروندان
یک رعد و برق کافیست
روشن ضمیری تدریجی نیست
باغ ایرانی یک فرصت طلایی
وعده دیدار ظهر هر شنبه
|
